Jaką farbę do drewna na zewnątrz wybrać, kryjącą czy lazurę?

Farba do drewna na zewnątrz w wersji kryjącej zakrywa rysunek słojów i daje jednolity kolor, a nieprzezroczysta powłoka zasłania drewno przed światłem. Lazura zostawia słoje widoczne, a jej ochrona przed UV zależy od odcienia: jasne i białe lazury chronią słabiej. Wybór zależy od elementu, oczekiwanego wyglądu i poprzedniej powłoki.

Czym różni się powłoka kryjąca od lazury na tym samym drewnie?

Obie powłoki chronią drewno przed wilgocią i pogodą, ale działają inaczej. Farba kryjąca tworzy nieprzezroczystą warstwę na powierzchni, a cienkowarstwowa lazura wnika w drewno i barwi je, zostawiając widoczne słoje. Różnice dobrze widać w zestawieniu:

Cecha Farba kryjąca Lazura
Wygląd jednolity kolor, słoje niewidoczne słoje widoczne, kolor pogłębia każda warstwa
Ochrona przed UV nieprzezroczysta powłoka zależy od odcienia, jasne chronią słabiej
Kolorystyka także kolory według wzorników, np. RAL karta kolorów do drewna
Renowacja usunięcie łuszczących się miejsc, zmatowienie oczyszczenie i kolejna warstwa
Zmiana systemu można ją położyć na związaną starą lazurę na starą farbę kryjącą nie, trzeba ją usunąć

Lazura sprawdza się tam, gdzie drewno ma pozostać widoczne. Różnice między lazurą a lakierem opisuje wpis kiedy stosować lazury, a kiedy lakiery do drewna.

Które elementy lepiej znoszą farbę kryjącą, a które lazurę?

Norma PN-EN 927-1 dzieli wyroby do drewna na zewnątrz m.in. według przeznaczenia, czyli tego, jak bardzo element może pracować wymiarowo. Producenci podają w kartach technicznych przykłady trzech grup:

  • elementy niestabilne wymiarowo: płoty, konstrukcje szachulcowe, wiaty, deskowania,
  • elementy o ograniczonej stabilności: okiennice, profile drewniane, altany,
  • elementy stabilne wymiarowo: okna i drzwi.

W kartach jednego producenta farba kryjąca jest przewidziana dla wszystkich trzech grup, a cienkowarstwowa lazura dla okien i drzwi tylko jako podkład. Na stolarce lazurę stosuje się więc w systemie z kolejnymi warstwami, zgodnie z kartą wyrobu.

Dlaczego jasna lazura wymaga częstszej konserwacji?

Ochrona lazury przed promieniowaniem UV zależy od pigmentu. Producenci uprzedzają, że białe i pastelowe lazury chronią słabo i wymagają krótszych odstępów między konserwacjami. Biała lazura bywa przewidziana tylko na miejsca osłonięte, np. podbitki dachowe, albo jako podkład.

Na wygląd wpływa też samo drewno. Dąb, czerwony cedr czy afzelia zawierają garbniki, które deszcz może wymywać, a to grozi przebarwieniami sąsiedniego jasnego tynku lub muru. Dlatego karty zalecają próbę na tym samym gatunku drewna.

Ochronę przed słońcem szerzej opisuje wpis jak zabezpieczyć drewno przed promieniowaniem UV.

Kiedy farba kryjąca do drewna na zewnątrz jest lepsza od lazury?

Powłoka kryjąca ma przewagę w kilku sytuacjach:

  • drewno ma przebarwienia, naprawy lub deski w różnych odcieniach, których nie chce się pokazywać,
  • kolor ma pasować do elewacji lub stolarki według wzornika, np. RAL,
  • gatunek zawiera garbniki, a farba o działaniu izolującym ogranicza ich przebijanie,
  • malowane są okna i drzwi, dla których karta przewiduje farbę jako pełny system.

Warto znać też ograniczenia. Jasne, zwłaszcza białe farby alkidowe mogą żółknąć w miejscach bez światła dziennego, np. w falcach okien. Intensywne żółcie, pomarańcze i czerwienie kryją słabiej i wymagają podkładu w podobnym kolorze albo trzeciej warstwy.

Trzeba liczyć się z przerwami technologicznymi. W przykładowej karcie alkidowa farba kryjąca do drewna na zewnątrz jest pyłosucha po ok. 4 godzinach, sucha w dotyku po 6-8 godzinach, a kolejną warstwę kładzie się po ok. 12 godzinach (20°C, wilgotność 65%).

Jak wygląda odnawianie każdej z powłok?

Różnica między obiema powłokami najbardziej wychodzi przy renowacji. Karty techniczne opisują ją tak:

  • lazurę cienkowarstwową można poprawiać bez wcześniejszego szlifowania, ale każda nowa warstwa pogłębia kolor i połysk,
  • przy farbie kryjącej łuszczące się miejsca trzeba usunąć, a resztę zmatowić; producent zastrzega, że po poprawkach pełnej jednolitości koloru nie da się zagwarantować,
  • ostateczny połysk farby kryjącej ustala się po ok. 2-3 tygodniach od malowania,
  • na struganym modrzewiu i żywicznym drewnie iglastym przyczepność bywa słabsza, więc trzeba liczyć się z częstszą konserwacją, chyba że drewno wcześniej zwietrzeje lub zostanie mocno przeszlifowane (P80).

Jak przygotować drewno, żeby powłoka nie odpadała?

O trwałości obu rodzajów powłok w dużej mierze decyduje przygotowanie. Karty techniczne wyrobów do drewna stosowanego na zewnątrz zalecają:

  • wilgotność drewna 11-15% dla okien i drzwi, a najwyżej 18% dla pozostałych elementów,
  • szlifowanie strugane drewna papierem P100-P120, a zszarzałego aż do zdrowej warstwy,
  • dokładne usunięcie pyłu, brudu i łuszczących się starych powłok,
  • impregnację środkiem ochrony drewna, jeśli drewno ma być chronione przed sinizną i zgnilizną,
  • podcięcie dolnych krawędzi desek jako okapnika i zabezpieczenie czół,
  • malowanie w temperaturze ok. +5°C do +25°C, z ochroną przed deszczem, słońcem i rosą w czasie schnięcia.

Obie przykładowe karty wykluczają tarasy i podesty, a powierzchnie poziome bez spadku sprzyjają zastojom wody. Rolę impregnatu wyjaśnia wpis dlaczego impregnacja drewna jest konieczna przed malowaniem.

W ofercie ochrony drewna mamy impregnaty, lazury i lakiery, a farby w wybranym kolorze przygotowujemy w mieszalni. Doradzamy, jak połączyć wyroby w zgodny system dla konkretnego elementu. Z pytaniem najlepiej przyjść do sklepu albo zadzwonić, dane są na stronie kontakt.

Przeczytaj także: Dlaczego lakier do drewna łuszczy się po kilku latach?

Najczęściej zadawane pytania

Czy lazura chroni drewno przed słońcem tak samo jak farba kryjąca?

Nie zawsze, bo ochrona lazury przed UV zależy od jej pigmentu i odcienia. Producenci uprzedzają, że białe i pastelowe lazury chronią słabo i wymagają częstszej konserwacji. Nieprzezroczysta farba kryjąca zasłania drewno w całości.

Czy farbę kryjącą można położyć na starą lazurę?

Zwykle tak, jeśli stara powłoka jest dobrze związana z drewnem. Brud i łuszczące się fragmenty trzeba usunąć, a nienaruszoną powłokę zmatowić drobnym papierem, np. P180-P240. Zgodność warto sprawdzić na małej powierzchni próbnej.

Czy z farby kryjącej da się wrócić do lazury?

Tak, ale dopiero po całkowitym usunięciu starej farby kryjącej, bo tak wymagają karty lazur. Lazura jest półprzezroczysta, więc resztki starej powłoki byłyby pod nią widoczne. To dużo pracy, dlatego decyzję o kryciu warto podjąć świadomie.

Jaka wilgotność drewna jest dopuszczalna przed malowaniem?

Według kart technicznych wyrobów do drewna na zewnątrz wilgotność okien i drzwi powinna wynosić 11-15%, a pozostałych elementów najwyżej 18%. Przy wyższej wilgotności powłoka może słabiej przylegać. Obowiązuje wartość z karty wybranego produktu.

Czy farba do drewna na zewnątrz nadaje się na taras?

Zwykle nie, bo farby i lazury do elementów pionowych nie są przeznaczone do powierzchni chodzonych. Obie przykładowe karty techniczne wprost wykluczają tarasy i podesty. Na deski tarasowe stosuje się wyroby przeznaczone do podłóg zewnętrznych.

W jakiej temperaturze malować drewno na zewnątrz?

Karty techniczne podają zwykle temperaturę materiału, powietrza i podłoża od +5°C do +25°C lub +30°C. W czasie nakładania i schnięcia powierzchnię trzeba chronić przed deszczem, wiatrem, bezpośrednim słońcem i rosą. W niższej temperaturze i przy dużej wilgotności schnięcie wyraźnie się wydłuża.

keyboard_arrow_up