Kolory RAL, NCS i TVT różnią się budową kodu i tym, kto go nadaje. RAL Classic obejmuje 216 barw zapisanych czterema cyframi. NCS opisuje odcień udziałem czerni, nasycenia i tonu, tak jak widzi go oko. TVT to oznaczenia, którymi Tikkurila opisuje kolory w kartach technicznych swoich farb. Przy zamówieniu liczy się pełny kod i stopień połysku.
Spis treści
- Jak zbudowany jest kod RAL i co mówi pierwsza cyfra?
- Jak odczytać notację NCS, na przykład S 1040-R20B?
- Czym jest TVT i skąd bierze się taki kod?
- Dlaczego ten sam numer wygląda inaczej na różnych powierzchniach?
- Kolory RAL i NCS oraz kody TVT w jednym zestawieniu
- Co podać przy zamówieniu, żeby kolejna puszka miała ten sam kolor?
- Najczęściej zadawane pytania
Jak zbudowany jest kod RAL i co mówi pierwsza cyfra?
RAL to niemiecki system wzorców kolorów. Najczęściej spotykana kolekcja, RAL Classic, liczy 216 kolorów, nie wliczając barw maskujących. Oprócz barw pełnych są w niej odcienie perłowe, fluorescencyjne i jeden metaliczny. Kod ma cztery cyfry, a pierwsza wskazuje grupę barw:
- 1: żółcie i beże,
- 2: pomarańcze,
- 3: czerwienie,
- 4: fiolety,
- 5: błękity i granaty,
- 6: zielenie,
- 7: szarości,
- 8: brązy,
- 9: biele i czernie.
Przykładowo RAL 7016 to w oficjalnym nazewnictwie Anthracite grey, czyli szary antracyt. RAL 9010 to Pure white (biel czysta), a RAL 9005 to Jet black (głęboka czerń). Sam numer wystarcza, o ile wiadomo, że chodzi o RAL Classic.
RAL prowadzi też dwie kolekcje o innym zapisie. RAL Design System plus obejmuje 1825 barw z kodem siedmiocyfrowym: trzy cyfry to ton, dwie jasność, a dwie nasycenie, np. RAL 010 80 15.
RAL Effect liczy 490 barw, w tym 70 metalicznych. Zapisuje się je z myślnikiem przed ostatnim znakiem, np. RAL 110-1, a odcienie metaliczne z literą M, np. RAL 110-M.
Jak odczytać notację NCS, na przykład S 1040-R20B?
NCS (Natural Colour System) opisuje kolor tak, jak postrzega go człowiek. Punktem odniesienia jest sześć barw elementarnych: dwie neutralne, czyli biel i czerń, oraz cztery chromatyczne. W zapisie tonu oznacza się je literami Y (żółć), R (czerwień), B (błękit) i G (zieleń).
Kod S 1040-R20B czyta się w trzech częściach:
- 10 to udział czerni, czyli 10%,
- 40 to nasycenie barwy, czyli 40%,
- R20B to ton: czerwień z 20% domieszką błękitu.
Pierwsze cztery cyfry, tzw. niuans, od razu pokazują, czy odcień jest ciemny i czy jest mocno nasycony. Dwa kody o tym samym niuansie i innym tonie dają barwy o podobnej głębi, co ułatwia łączenie odcieni na ścianach i elewacji.
Czym jest TVT i skąd bierze się taki kod?
TVT to przedrostek, którym fiński producent Tikkurila oznacza odcienie swoich wyrobów. W kartach technicznych jego farb przemysłowych barwa podkładu zapisana jest np. jako TVT 4001 (szary) albo TVT 4000. Taki kod zwykle pochodzi z karty technicznej, specyfikacji lub dokumentacji wcześniejszego malowania.
W naszej mieszalni farb przygotowujemy kolory według wzorników RAL, NCS i TVT. Kod TVT najlepiej podać dokładnie tak, jak zapisano go w dokumencie, razem z nazwą wyrobu, do którego był przypisany. Ułatwia to sprawdzenie, czy chodzi o ten sam odcień i ten sam rodzaj farby.
Dlaczego ten sam numer wygląda inaczej na różnych powierzchniach?
Kod opisuje wzorzec, a nie gotową powłokę. Na odbiór koloru wpływa kilka czynników, które warto uwzględnić przed zamówieniem:
- połysk: wachlarz RAL Classic K5 wydawany jest w wersji półmatowej i połyskowej, a rejestr wysokiego połysku RAL 841-GL obejmuje 199 barw, mniej niż półmatowy RAL 840-HR z 216 barwami,
- podłoże i sposób nakładania: producenci zastrzegają, że przy poprawkach pełnej jednolitości odcienia nie da się zagwarantować,
- partia produkcyjna: karty techniczne zalecają zabarwić od razu całą potrzebną ilość albo wymieszać farbę z kilku opakowań w większym pojemniku,
- ekran: barwa na monitorze czy telefonie jest tylko poglądowa, decyzję najlepiej podjąć przy fizycznym wzorniku.
Na elewacji producenci farb zalecają próbę na powierzchni ok. 1-2 m². Farba zmienia też odcień w trakcie schnięcia, co opisuje wpis dlaczego farby dekoracyjne zmieniają odcień po wyschnięciu.
Kolory RAL i NCS oraz kody TVT w jednym zestawieniu
| Wzornik | Budowa kodu | Przykład | Warto wiedzieć |
|---|---|---|---|
| RAL Classic | 4 cyfry, pierwsza to grupa barw | RAL 7016 | 216 barw, wzorce półmatowe i połyskowe |
| RAL Design System plus | 7 cyfr: ton, jasność, nasycenie | RAL 010 80 15 | 1825 barw, głównie wnętrza i wzornictwo |
| RAL Effect | 3 cyfry, myślnik, cyfra lub M | RAL 110-M | 490 barw, w tym 70 metalicznych |
| NCS | czerń, nasycenie i ton | S 1040-R20B | opis barwy według wyglądu |
| TVT | kod producenta Tikkurila | TVT 4001 | spotykany w kartach technicznych tej marki |
Przy farbach proszkowych kolor wybiera się z gotowej oferty producenta, zwykle według numeru RAL, razem z określonym połyskiem i strukturą. Dostępność konkretnej barwy warto sprawdzić przed zamówieniem.
Co podać przy zamówieniu, żeby kolejna puszka miała ten sam kolor?
Żeby uniknąć pomyłki, przy zamówieniu warto podać:
- nazwę wzornika i pełny kod, np. RAL 9010 zamiast samego 9010 albo NCS S 1040-R20B razem z literami tonu,
- rodzaj farby i podłoże, np. farba poliuretanowa do metalu albo lateksowa do ścian,
- stopień połysku: mat, półmat albo połysk,
- całą potrzebną ilość, żeby farba pochodziła z jednego zabarwienia,
- informację, czy farba ma trafić do puszki aerozolowej.
Gotową farbę w wybranym kolorze możemy też nabić w spray, co ułatwia zaprawki i małe naprawy. Jeśli kod nie jest znany, możliwość dobrania koloru warto omówić w sklepie, najlepiej z próbką powierzchni.
Barwy według RAL, NCS i TVT przygotowujemy w mieszalni dla farb przemysłowych i dekoracyjnych, a przy wyborze wyrobu doradzamy, jaki system sprawdzi się na danym podłożu. Szczegóły zamówienia najlepiej ustalić w sklepie przy ul. Ciołkowskiego 167 albo telefonicznie, dane są na stronie kontakt.
Przeczytaj także: Jak dobrać kolor farby dekoracyjnej do pomieszczenia?
Najczęściej zadawane pytania
Co oznacza pierwsza cyfra w kodzie RAL?
Pierwsza cyfra czterocyfrowego kodu RAL Classic wskazuje grupę barw. Siódemka oznacza szarości, ósemka brązy, a dziewiątka biele i czernie, stąd RAL 7016 to szary antracyt, a RAL 9005 głęboka czerń. Pozostałe cyfry rozróżniają odcienie w obrębie grupy.
Czy barwę z wzornika NCS przygotujecie w farbie przemysłowej?
Mieszalnia przygotowuje barwy według RAL, NCS i TVT zarówno dla farb przemysłowych, jak i dekoracyjnych. To, czy konkretny wyrób da się zabarwić na wybrany odcień, zależy od jego bazy i systemu barwienia producenta. Intensywne odcienie z ciemniejszych baz mogą wymagać podkładu w podobnej barwie, o czym informują karty techniczne.
Czy lazurę można zamówić według wzornika RAL?
Lazurę zwykle dobiera się według karty kolorów do drewna, bo jest półprzezroczysta i jej odcień zależy od barwy podłoża. Producenci prowadzą osobne karty dla wyrobów do drewna, a każda kolejna warstwa lazury pogłębia barwę i połysk. Przed zakupem większej ilości warto zrobić próbę na tym samym gatunku drewna.
Czy farby proszkowe też opisuje się numerami RAL?
Tak, farby proszkowe zwykle opisuje się numerem RAL, a do tego stopniem połysku i strukturą powierzchni. Odcień wybiera się z gotowej oferty producenta, dlatego jego dostępność sprawdza się przed zamówieniem. Ten sam numer RAL w macie i w połysku wygląda inaczej.
Dlaczego dwie puszki farby w tym samym kolorze się różnią?
Przyczyną bywają różne partie produkcyjne, inne podłoże albo inny sposób nakładania. Dlatego karty techniczne zalecają zabarwić od razu całą potrzebną ilość lub wymieszać farbę z kilku opakowań w większym pojemniku. Przy poprawkach na fragmencie powierzchni producenci nie gwarantują pełnej jednolitości barwy.
Czy farbę z mieszalni można nabić w spray?
Tak, farbę przygotowaną w wybranym odcieniu nabijamy w puszki aerozolowe, np. farbę alkidową lub poliuretanową. Spray ułatwia zaprawki punktowe i malowanie małych elementów. Rodzaj farby warto dobrać do podłoża, bo od niego zależą przyczepność i czas schnięcia.

