Farba silikonowa czy akrylowa, którą wybrać na elewację?

Farba silikonowa czy akrylowa na elewację to wybór zależny od podłoża, systemu ocieplenia i warunków, w jakich pracuje ściana. W kartach technicznych farby silikonowe mają zwykle wyższą paroprzepuszczalność (klasa V1 według PN-EN 1062-1), a akrylowe klasę V2. Nasiąkliwość obu bywa podobnie niska (klasa W3), więc o wyborze decydują głównie podłoże i oddychanie muru.

Co oznaczają klasy V, W i C w kartach farb elewacyjnych?

Norma PN-EN 1062-1 porządkuje parametry farb do murów i betonu na zewnątrz. Dzięki niej karty techniczne różnych producentów da się porównać bez zgadywania, co kryje się za hasłem „oddychająca” w opisie handlowym.

Przy wyborze między silikonem a akrylem najwięcej mówią trzy oznaczenia:

  • V, przepuszczalność pary wodnej: klasa V1 (duża) to ponad 150 g/(m²·d), czyli opór dyfuzyjny Sd poniżej 0,14 m, a klasa V2 (średnia) obejmuje zakres 15-150 g/(m²·d),
  • W, przepuszczalność wody: klasa W3 (mała) oznacza wartość nie wyższą niż 0,1 kg/(m²·h0,5),
  • C, przepuszczalność dwutlenku węgla: klasa C1 (poniżej 5 g/(m²·d)) ogranicza dopływ CO2 do betonu, przy C0 producent takiej ochrony nie deklaruje.

Karty jednego producenta dobrze pokazują skalę różnicy. Jego farba silikonowa ma opór Sd 0,06 m, a akrylowa 0,4 m. Nasiąkliwość wypada za to prawie tak samo: 0,09 i 0,08 kg/(m²·h0,5), obie w klasie W3.

Wniosek jest praktyczny. Obie farby dobrze zatrzymują deszcz, ale silikonowa łatwiej przepuszcza parę wodną z muru na zewnątrz. Liczy się to tam, gdzie ściana musi oddawać wilgoć, na przykład na ociepleniu z wełny mineralnej albo na starym murze.

Jak obie farby wypadają w porównaniu parametrów?

Tabela pokazuje, jak farba silikonowa i akrylowa wypadają w kartach technicznych dwóch producentów systemów ociepleń. Wartości różnią się między produktami, dlatego przy zakupie decyduje karta konkretnej farby.

Cecha Farba silikonowa Farba akrylowa
Paroprzepuszczalność (PN-EN 1062-1) zwykle V1, Sd poniżej 0,14 m zwykle V2, Sd 0,14-1,4 m
Przepuszczalność wody W3 (mała) W3 (mała)
Przenikanie CO2 do betonu C0 w przykładowej karcie C1 w przykładowej karcie
Odporność na deszcz po malowaniu po ok. 3 godzinach po ok. 12 godzinach
Przerwa między warstwami co najmniej 12-24 godziny co najmniej 4-6 godzin
Tynki wymienione w karcie mineralne, akrylowe, silikatowe, silikonowe mineralne i akrylowe

Czasy odporności na deszcz i przerw między warstwami pochodzą z kart jednego producenta i dotyczą temperatury +23°C. W chłodzie i przy dużej wilgotności powietrza wszystkie te okresy się wydłużają.

Różnica ma znaczenie przy planowaniu prac jesienią. Farba, która szybciej uzyskuje odporność na deszcz, daje więcej swobody przy zmiennej pogodzie, a dłuższa przerwa między warstwami wydłuża pracę na rusztowaniu.

Farba silikonowa czy akrylowa na ocieplenie z wełny i styropianu?

Na ociepleniu nie wybiera się samej farby, tylko element systemu ETICS. Dokumenty systemu, czyli europejska albo krajowa ocena techniczna, wymieniają farby, które producent dopuszcza na danym rodzaju izolacji.

W kartach jednego producenta farba akrylowa jest elementem systemów na płytach styropianowych EPS, a silikonowa systemów na styropianie i wełnie mineralnej. U innego producenta obie farby mają odniesienia także do systemów z wełną, dlatego rozstrzyga dokumentacja konkretnego systemu.

Drugi warunek dotyczy koloru. Ciemna elewacja mocniej się nagrzewa, co wywołuje naprężenia w tynku i warstwie zbrojonej. Karty podają więc minimalny współczynnik odbicia światła HBW dla dużych, nasłonecznionych ścian:

  • co najmniej 20 w kartach farby silikonowej i akrylowej jednego producenta,
  • nie mniej niż 25 dla farby akrylowej i 30 dla silikonowej u innego producenta,
  • poniżej tych progów producenci kierują do działu technicznego albo zalecają farby z pigmentami odbijającymi ciepło.

Na jakim podłożu lepiej sprawdzi się każda z nich?

Podłoże zawęża wybór szybciej niż wygląd. Karty techniczne opisują kilka typowych sytuacji:

  • tynk silikatowy lub silikonowy: farba silikonowa, bo przykładowe karty farb akrylowych nie wymieniają tych tynków,
  • cienkowarstwowy tynk mineralny: obie, przy czym w kartach jednego producenta silikonową można nakładać po 4 dniach, a akrylową po 14 dniach,
  • beton starszy niż 28 dni: akrylowa z klasą C1, jeśli zależy nam na ograniczeniu dopływu CO2,
  • stara, mocna powłoka malarska o dobrej przyczepności: obie, po umyciu i usunięciu słabych warstw,
  • świeży tynk mineralny albo mur zawilgocony deszczem: żadna, dopóki podłoże nie dojrzeje i nie wyschnie.

Ostatni punkt wynika wprost z kart: podłoża o podwyższonej alkaliczności, takie jak świeże tynki mineralne czy mury zawilgocone opadami, mogą niekorzystnie działać na powłokę i pigmenty.

Grunt dobiera się z tego samego systemu co farbę. Producenci przypisują farbom silikonowym i akrylowym różne preparaty gruntujące, które wyrównują chłonność podłoża i ograniczają ryzyko wysoleń, zwłaszcza na tynkach mineralnych.

Jak zamówić kolor elewacji, żeby ściana wyszła równa?

Farbę elewacyjną w wybranym kolorze przygotowujemy w mieszalni farb według wzorników RAL, NCS i TVT. Przy elewacji ważniejsza od numeru koloru bywa jednak ilość, bo całą potrzebną farbę najlepiej zamówić jednorazowo.

Karty mówią to wprost: na jednej płaszczyźnie należy stosować farbę z jednej partii produkcyjnej, bo farby barwione w różnych punktach i partiach mogą różnić się odcieniem. Przy zamawianiu koloru elewacji sprawdza się więc kilka rzeczy:

  • kod koloru z wybranego wzornika (RAL, NCS albo TVT) i nazwę konkretnej farby,
  • łączną ilość farby na wszystkie ściany, policzoną z zużycia podanego w karcie,
  • zmieszanie przed malowaniem zawartości pojemników z różnych partii, które dopuszczają karty,
  • próbne pole na ścianie, oceniane dopiero po pełnym wyschnięciu.

Na odbiór koloru wpływają też faktura tynku, liczba warstw i pogoda w czasie schnięcia. Sąsiednie powierzchnie o różnej fakturze mogą dawać wrażenie innego odcienia, o czym piszemy we wpisie o tym, dlaczego farby zmieniają odcień po wyschnięciu.

Akrylowe, silikonowe, silikatowe i mineralne farby elewacyjne są częścią naszej oferty farb dekoracyjnych i elewacyjnych. Doradzamy przy wyborze pod konkretny tynk i ocieplenie, a szczegóły zamówienia najlepiej omówić w sklepie albo przez kontakt z działem technicznym.

Przeczytaj także: Czy farby dekoracyjne można stosować na elewacji?

Najczęściej zadawane pytania

Czy farbę silikonową można położyć na starą farbę akrylową?

Tak, jeśli stara powłoka jest mocna i dobrze związana z podłożem, bo karty farb silikonowych dopuszczają malowanie takich powłok. Wcześniej elewację trzeba umyć i usunąć warstwy słabe, łuszczące się oraz farby wapienne lub klejowe. Grunt dobiera się według karty nowej farby, a przyczepność warto sprawdzić na małym polu.

Czy farba akrylowa nadaje się na tynk silikatowy?

Zwykle nie, bo przykładowe karty farb akrylowych wymieniają tynki mineralne i akrylowe, a tynków silikatowych nie. Tynk silikatowy wymienia natomiast karta przykładowej farby silikonowej. Ostatecznie decyduje karta konkretnego produktu i dokumentacja systemu ocieplenia.

Która farba szybciej jest odporna na deszcz?

W kartach jednego producenta farba silikonowa uzyskuje odporność na deszcz po ok. 3 godzinach, a akrylowa po ok. 12 godzinach, w temperaturze +23°C. W chłodzie i przy dużej wilgotności czas się wydłuża. Do pełnego wyschnięcia ścianę chroni się przed deszczem, ostrym słońcem i silnym wiatrem.

Czy ciemny kolor elewacji ogranicza wybór farby?

Tak, i dotyczy to obu rodzajów farb, bo ciemne powierzchnie mocniej się nagrzewają. Producenci systemów ociepleń zalecają na dużych, nasłonecznionych ścianach kolory o współczynniku HBW co najmniej 20-30, zależnie od karty. Ciemniejsze barwy stosuje się na detalach albo w farbach z pigmentami odbijającymi ciepło.

Ile warstw farby elewacyjnej trzeba nałożyć?

Karty farb silikonowych i akrylowych zalecają co najmniej dwie warstwy. Orientacyjne zużycie przy dwóch warstwach to w przykładowych kartach 0,18-0,25 l/m² na gładkim podłożu i 0,30-0,40 l/m² na chropowatym tynku. Drugą warstwę nakłada się po wyschnięciu pierwszej, w czasie podanym w karcie.

W jakiej temperaturze można malować elewację?

Według przykładowych kart farb silikonowych i akrylowych temperatura powietrza i podłoża powinna wynosić od +5°C do +25°C. Wilgotność względna powietrza nie powinna przekraczać 80%. Nie maluje się ścian w pełnym słońcu, w czasie deszczu ani przy silnym wietrze.

keyboard_arrow_up